De boter van de maso

Maria Corn Jöckln is aan het werk

Maria Corn Jöckln duwt en trekt de karnwip met een constant ritme. De witte, lauwe room verandert geleidelijk aan in boter, in huiselijk goud. Elke beweging is een daad van vertrouwen: de hoop dat het werk zich omzet in iets goeds, concreets, noodzakelijks. 

Naast de kachel rust Maria Corn, dochter van Antonio, wat uit. Haar handen trillen een beetje, maar haar blik blijft waakzaam. Jarenlang was zij het die de maso draaiende hield wanneer de mannen in het bos waren, of ver weg voor seizoensarbeid. Nu is aan de jonge vrouw om het werk voort te zetten. 

Veel woorden zijn niet nodig.

De lucht is zwaar van allerlei geuren

De lucht is zwaar van allerlei geuren. De geur van indikkende melk, van brandend hout, van het hete ijzer van de kachel. Op de plan wacht een pot room op zijn beurt. Vanuit het raam dringt een smalle lichtstrook binnen, die de kamer in tweeën snijdt als een belofte van daglicht. Buiten ligt Fierozzo nog in de nevel. Alleen het verre kraaien van een haan herinnert eraan dat het leven, zelfs hier boven, gewoon doorgaat.

Maria glimlacht. De boter begint zich te scheiden van de karnemelk. Ze verzamelt hem zorgvuldig, zoals je iets waardevols verzamelt. De goudkleurige massa wordt stevig tussen haar handen, en ze vormt hem in een houten mal, met traditionele bewegingen, overgeleverd door moeders en grootmoeders. De oudere vrouw knikt tevreden.

Het is een eenvoudig, haast onzichtbaar moment

Het is een eenvoudig, haast onzichtbaar moment, maar het bevat alles: het overleven, de kennis, de waardigheid van het vrouwenwerk op de maso.  Rondom de twee vrouwen alleen de adem van het vuur en het zachte kraken van het brandende hout.

Buiten schudt de wind de lariksen door elkaar, en de rook verwaait in de hoge hemel. Binnen blijven de twee vrouwen nog even. De jongere vrouw zet de karn op zijn plaats, de andere neemt haar hoofddoek af en haalt een hand door haar grijze haar. 

In dat kleine gebaar weerspiegelt zich een veranderende wereld: de moderniteit die vanuit de dalen omhoog klimt, de kinderen die weggaan om te studeren, het langzaam naderen van het einde van een manier van leven die bestond uit beheerste bewegingen en gedeelde stiltes.